TRYPTYK NIEDZIELNY (I NIE DZIELNY) W WISIELCZYM HUMORZE

— Co pijemy? Lubię bimber, ale tutaj berbeluchy nie podają -

zaśmiałem się przy tym.— Umówmy się tak. Opowiadasz, ja stawiam.

Ciebie nie interesuje co i za ile. Pijemy razem, ty opowiadasz, ja słucham,

nie zadaję pytań. W końcu Pulicer będzie na moje

konto, nie twoje. Stać mnie na to aby postawić akonto. Zgoda?

— Zgoda. Zawsze padałeś na cztery łapy, ale ok. Mówisz i masz.

Zamówiłem butelkę „krupniku” Zawsze tą wódę lubiłem choć

nigdy nie piłem. Wiem, że to dziwne, ale tak było. Być może dlatego,

że nigdy trunku w sklepach nie było, był smak. Teraz jest trunek

i smak na wyciągnięcie ręki, za jedyne 20 złotych.

-Zdrowie. Jedziemy…

-To była jedna, ośmiogodzinna służba. Służba jak służba,

mówią, ale nie tym razem. Niedziela, letni poranek 1976 r.

W nadzwyczajnie zielonej, starszej części Nowej Huty jest wietrznie,

toteż kiecki dziewczyn podfruwają, przez co zamiast sumiennie kontrolować

w rejonie służbowym m.in. sklepy, czy kto ich czasem nie

odwiedził poza godzinami otwarcia, chętniej zerkamy za milszymi

dla oka, duszy i ciała „obiektami”. Cichy pomruk silnika wolno sunącego

radiowozu przerywa skrzecząca głosem oficera dyżurnego

radiostacja:

„Udaj się na Centrum B, blok nr …, masz nagły zgon. Wisielec!”.

Aaa by to murarska kreeew zalała! — zakląłem. A takimi pięknymi,

„zwiewnymi” zjawiskami dzień się zaczął… Wchodzimy do

mieszkania. Przez okno kuchni mignęło mi spiżowe oblicze wciąż

jeszcze twardo stojącego na cokole towarzysza Lenina, wyraźnie —

tak mi się zdało — mającego gdzieś wszystkich i wszystko, szczególnie

zaś to, co akurat zdarzyło się tutaj. Zapłakana, starsza kobieta

wskazuje na łazienkę. Wchodzimy… Na klozecie siedzi-wisi, ubrany

w piżamę około 50-latek. Zbudowany bardziej niż dobrze, waga —

jakieś 85—90 kg. Po przyjrzeniu się stwierdzam odkrywczo, że do

tego, by usiadł na sedesie, brakuje mu jakieś 10 cm, czyli jeszcze

może ok. godziny (tym bardziej rozciąga się materiał, na którym

wisi ciało, im dłużej to trwa). „Zawiesie” przywiązał do starego typu,

żeliwnego górnopłuku.

Zdziwienie nasze wzbudził fakt, że znudzony życiem powiesił

się na tasiemce szerokości 1,5÷2 cm, jakby oddartej „po długości”

z prześcieradła. W pałkach (obu) nie chciało nam się zmieścić, że

takie „sznurowadło” utrzymało tyle kilogramów.

Jak widać, złe nie śpi i w takich momentach wykazuje się wyjątkową

usłużnością.

Po jakimś kwadransie przyjechała grupa i chłopaki wzięli się

do roboty. „Samobój” był ewidentny, więc Zyga (technik kryminalistyki)

i dochodzeniowcy uporali się ze zdarzeniem w „przyzwoitym”

czasie.

— Dlaczego odszedł?

-Skąd mam wiedzieć, nikt go nie pytał.

Znowu w rejonie. Właśnie zamierzamy przystopować na drugie

śniadanie, gdy ta sama radiostacja, tym samym głosem dyżurnego

ordynuje kolejne zajęcia praktyczne: „Udaj się na Bohaterów Września.

Blok nr …, piwnica — masz nagły zgon. Wisielec! Wycedziłem

przez zęby ogólnie znane „parole non parlament”, po czym

w drogę. Na miejscu wielu gapiów, pokazują palcami, gdzie mamy

iść. Mój dysponent, zwykle w takich momentach wielki „co to nie

ja”, wyprzedza mnie i prze do przodu zdecydowanym krokiem.

W piwnicy półmrok, bo brak światła, a jedyne wpada tylko przez

niewielkie okienko tuż przy komórce samobójcy. W otwartych

drzwiach, zasłaniając jej wnętrze, wisi szary koc (przeszkoda dla

oczu złodzieja). Kolega nie zatrzymując się, energicznie go odsuwa

i równie energicznie wchodzi dalej. Nagle dostaje ruchów jak na

przyspieszonym filmie i na krótko „daje w długą”, niemal mnie tratując.

Nie wiedząc, że drugi znudzony życiem targnął się na nie

tuż za kocem, najzwyczajniej zderzył się z nim i wpadł w panikę.

BoCHater — psiakrew — pomyślałem. Zjawia się grupa. Zyga

wymownie popatrzył na mnie, ja na niego, i z wzajemnym zrozumieniem

każdy z nas przystępuje do swoich czynności. On „oględza”

ciało i miejsce zdarzenia, my je zabezpieczamy. Już w końcowej

fazie oględzin Zyga woła mnie i mówi: Pomóż mi zdjąć ciało.

Ja je lekko uniosę, a ty tylko odwiąż pasek od rurki. Nooo… Tyyyle,

to mogę zrobić — pomyślałem. Wlazłem na jakąś skrzynkę

i zrobiłem, co chciał. Jednak nim zszedłem, on prosi: Słuchaj, mnie

boli kciuk, więc jak już tam jesteś, to poluzuj mu pasek na szyi,

bo muszę obejrzeć bruzdę wisielczą i ją sfotografować. Miałem

boja, że hej, bom wciąż jednak nie rutyniarz, a poza tym — nie

co dzień w takich terminach się bywa. Ale jak było odmówić?

I co powiedzą koledzy, jeśli scykorzę? Stojąc na skrzynce, jestem

z denatem niemal twarzą w twarz. Delikatnie poluzowuję pętlę.

W chwili gdy „puściła”, nieboszczyk przemawia do mnie głębokim

i przeciągłym: Yyyyyyyyy… Nie wiedziałem kiedy i jak, z walącym

serduchem, przyspieszonym oddechem i dziwnie błyszczącymi

oczami — znalazłem się niemal przy schodach. Niewiele brakło,

by moje spodnie ważyły jakieś 0,5 kg więcej nim przed włożeniem,

zaś ja sam dokładnie o tyle mniej. Och żesz ty w mordę,

Zygaaa… Zatłukę cięęę! — przeleciało mi przez głowę. A co ów

zrobił, że tak się stało? Ano, uniósł ciało może 5 cm, ale mimowolnie

(?) ścisnął mu brzuch. Jako, że nie nastąpiło jeszcze stężenie

pośmiertne, uciśnięcie przepony spowodowało wydobycie się

z płuc będącego tam jeszcze „wdechu”, który z kolei uskutecznił

ostatnie „zagranie” strun głosowych. Zyga — mimo bolącego

kciuka — na moją pomoc nie mógł już liczyć. Ja zaś w sumie okazałem

się drugim boCHaterem! -Dobra, opowiadaj dalej, ja się napiję.

Napiję się bo nie chcę się śmiać. Wolę płakać. O… Już 13.00! Do

końca szychty godzinka — mówię do dysponenta. Ten nie zdążył

jeszcze skomentować mojego radosnego „O…”, gdy ta sama radiostacja,

tym samym głosem dyżurnego znowu skrzeczy: „Udaj się na

Złotego Wieku, park przy forcie. Masz nagły zgon. Wisielec! Przez

szybę radiowozu pozdrowiłem dyżurnego żołniersko-szewsko-rzeźnickimi

słowy, po czym… do parku! U pokaźnego drzewa otoczonego

co najmniej dwumetrową kępą dość gęstych krzaków, plecami

do „przełazu”, siedział na własnych piętach młody chłopak. Powiesił

się na swetrze, robiąc pętlę z jednego rękawa, drugi przywiązując

do solidnego konara. Pod ciężarem ciała sweter z czasem tak

się rozciągnął, że denat przeszedł z pozycji „wisząc” do „klecząc”,

i w końcu do „siedząc”. Miał jakieś 20 lat. Zabezpieczyliśmy teren

i nieliczne ślady, a po niedługim czasie zjawiła się ta sama grupa

dochodzeniowo-śledcza. Tym razem stałem już z dala od samobójcy,

na zewnątrz zarośli. Po oględzinach Zyga woła spomiędzy

krzów: Adam, palec mnie… Przerwało mu wpół zdania moje donośne:

A paszoł ty w buraki! Uważaj, żebym ci czasem nie pomógł!

Służbę skończyłem niemal 2 godziny później, niż powinienem.

W końcu zjem… drugie śniadanie! W domu wyłączyłem nawet zegar

z kukułką, nie mówiąc o radiu. Bałem się, że znów usłyszę skrzeczące:

„Udaj się…”.

Nigdy wcześniej ani później nie zdarzyło się, bym miał na jednej

służbie (i to zaledwie 8-godzinnej) trzy tak dramatyczne wydarzenia.

Od chłopaków z „siwej karetki” (przewóz zwłok) dowiedziałem

się, że minionej doby był to w województwie 19. przypadek

samobójstwa. Od dwóch dni wiał halny, a wtedy — co już udowodniono

— desperaci zdecydowanie częściej i skuteczniej podejmują

próby samobójcze.

— Po jednym???

Wspominał Adamsnak